Europese e-health impasse in de GGZ doorbroken door Nederlandse inzet

5 februari 2018

De kosten voor geestelijke gezondheidszorg in Europa stijgen al jaren. Om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden zal de GGZ op korte termijn een meer efficiënte manier van patiëntenzorg moeten ontwikkelen, waarbij preventie en zelfmanagement een meer centrale rol krijgen.

Het inzetten van e-mental health technologie speelt bij dit reorganisatieproces een cruciale rol. Tot zover geen nieuws binnen de GGZ.

Integratie van e-mental health blijft achter

Nederland is door de sterke gaming industrie en grotere ontvankelijkheid voor het experimenteren met nieuwe e-health technologie koploper op het gebied van e-mental health. Toch is integratie van deze technologie in de dagelijkse behandelpraktijk na 10 jaar ontwikkelen en testen laag gebleven. De introductie van deze technologie verloopt vooral moeizaam omdat de implementatie barrières multidisciplinair van aard zijn. Het internationale samenwerkingsproject eMEN doorbreekt deze impasse door een unieke aanpak.

Integrale benadering van implementatie barrières

Het eMEN project (‘e-mental health innovation and transnational implementation platform North West Europe) met een totale begroting van 5,3 miljoen euro is sinds juni 2016 bezig met het promoten van e-mental health. De 10 eMEN projectpartners bevorderen door middel van 6 productpilots het op grotere schaal toepassen van e-mental health, in Nederland, België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Frankrijk. De pilots richten zich op het door-ontwikkelen en in de praktijk testen van e-mental health applicaties voor depressie, angst en PTSS.

Met deze pilots willen we laten zien hoe je in de praktijk concreet en snel kan opschalen door de verschillende multidisciplinaire opschalingsbarrières integraal te benaderen. Denk hierbij aan een gebrek aan: kwaliteit en effectiviteit, door het ontbreken van voor deze technologie geschikte wetenschappelijke onderzoekstechnieken; samenwerking tussen ontwikkelaar/MKB en behandel- en onderzoeksinstellingen; goede e-mental health opleidingen - universiteiten leveren op dit moment geen psychologen af die in een ‘blended care’ omgeving kunnen werken, waarbij de patiënt face-to-face en online wordt behandeld; financiering voor de ontwikkeling en toepassing van e-mental health; prioritering binnen GGZ instellingen en duidelijke randvoorwaarden om de privacy te garanderen.

Wat de pilots extra interessant maakt is dat ze niet alleen worden uitgevoerd in verschillende landen, maar ook in verschillende GGZ structuren en zowel in samenwerking met grote als kleine instellingen, huisartsen en overheden.

Wet van de remmende voorsprong

Voor de GGZ in Nederland is eMEN een belangrijk project. Doordat Nederland als één van de eerste landen ter wereld is begonnen met het ontwikkelen en onderzoeken van e-mental health applicaties, lopen we nu het risico achter te raken doordat we vastzitten in ‘verouderde’ structuren, technieken en een te groot aantal initiatieven die naast elkaar blijven bestaan. Op dit moment wordt bij nog geen 15% van de behandelingen e-mental health structureel ingezet; terwijl de meeste behandelinstellingen wel e-mental health aanbieden. Ook het rendement is nog niet goed zichtbaar. We moeten voorkomen dat we worden ingehaald door de ‘wet van de remmende voorsprong’. De landen om ons heen kunnen direct de nieuwste technieken inzetten en leren van onze ‘fouten’. Door een integrale aanpak en bundeling van kennis kan de Nederlandse fragmentatie in het e-mental health veld worden overwonnen, en kunnen we onze voorsprong verder uitbouwen.

De verschillen tussen de eMEN partnerlanden zijn groot, zowel met betrekking tot het gezondheidszorgsysteem als acceptatie van deze technologie. Zo is de terughoudendheid in Duitsland, Frankrijk en Ierland het grootst en staat men in Nederland, België en het Verenigd Koninkrijk meer open voor deze technologie. In Duitsland is het op dit moment zelfs verboden (op basis van het ‘Fernbehandlungsverbot’) om voor reguliere behandeling in de GGZ e-mental health in te zetten; alleen in uitzonderlijke gevallen is dit mogelijk (nazorg, onderzoeksprojecten).  

We hebben u nodig!

Het eMEN platform nodigt alle geïnteresseerde en relevantie e-mental health stakeholders uit om mee te doen met dit project, en gezamenlijk de implementatie zowel in Nederland als in Europa te bevorderen. Deelname aan dit platform is gratis. Wij informeren u over de laatste projectresultaten en de volgende seminars en conferentie die u (gratis) kunt bijwonen. Om opschaling snel naar een hoger niveau te brengen hebben we ook u nodig! 

Ga voor meer informatie over het eMEN project naar: http://www.nweurope.eu/emen